Blog stworzyliśmy w kreatorze WebWave.

Zobacz także:

kontakt

Gry komputerowe bez muzyki byłyby jak filmy bez ścieżki dźwiękowej. Produkcje gamingowe wzniosły się na wyższy poziom, a co za tym idzie gracze zwracają uwagę nie tylko ze względu na rozbudowaną, wciągającą fabułę i szczegółowo zaprojektowane postacie, ale także na soundtrack. Muzyka spełnia w grach niezwykle istotną rolę, nadaje im unikatowości, a poszczególne sceny zyskują dzięki niej więcej charakteru. Zupełnie jak w filmie, kiedy to często za sprawą muzyki zaczynamy się niepokoić o losy bohaterów.

Wykorzystanie muzyki w grach a prawa autorskie 

03 grudnia 2021
Prawo autorskie muzyka w grach konsola

Autor

Julia Zdun

Gra stanowi utwór w rozumieniu prawa autorskiego. Natomiast rzadko można przypisać autorstwo jednej osobie. Najczęściej zdarza się, że za finalny produkt odpowiada wieloosobowy zespół: twórcy kodu, graficy, producenci i… m.in. dźwiękowcy i kompozytorzy. W takiej konfiguracji prawa autorskie przysługują każdej z osób pracujących nad grą, odnośnie do stworzonych przez każdą z nich elementów. W sytuacjach jak ta opisana powyżej, twórcy nie są w żaden sposób ze sobą związani – łączy ich jedynie studio bądź niezależny producent, którzy z każdym z nich podpisują odrębną umowę. Wobec tego, to na nim leży odpowiedzialność zapewnienia każdemu z twórców odpowiedniego wynagrodzenia wynikającego ze sprzedaży gotowego produktu jakim jest gra.

 

Gdy muzyka skomponowana została specjalnie w celu wykorzystania jej w danej grze na podstawie umowy z producentem, nie ma problemu związanego z legalnością jej użycia. Inaczej jest, gdy jedna osoba tworzy i wydaje grę jako własną bądź to twórca jest odpowiedzialny przed producentem zarówno za fabułę gry, jak i inne jej elementy, takie jak oprawa graficzna czy właśnie muzyka. Twórca powinien wtedy sporządzić i zawrzeć umowę z kompozytorem, z którym chciałby nawiązać współpracę. Zazwyczaj najbardziej odpowiednim rodzajem umowy w takiej sytuacji jest umowa o dzieło. Należy w niej określić wynagrodzenie dla twórcy i zaznaczyć, że przenosi on autorskie prawa majątkowe do powstałego w ten sposób utworu, wymieniając przy tym pola eksploatacji, na których zostanie on wykorzystany. Pamiętajmy, że autorskie prawa osobiste zawsze należą do autora, dlatego jeśli gra posiada napisy końcowe, bądź jakąkolwiek informację o jej autorach, koniecznie należy wymienić tam osobę, która skomponowała muzykę.

Jednak nie każdy utwór pojawiający się w grze został skomponowany specjalnie w tym celu. Twórcy gier często wykorzystują muzykę pochodzącą z różnych źródeł, stworzoną przez różnych kompozytorów, często zadając sobie pytanie, w jaki sposób legalnie wykorzystać utwór muzyczny w swojej produkcji.

Muzyka skomponowana specjalnie do gry

Inaczej kształtuje się sytuacja, w której muzyka do gry pozyskiwana jest ze źródeł innych niż w przypadku opisanym wyżej – nie jest tworzona na zamówienie w celu wykorzystania jej w konkretnej grze. Czy można wykorzystać cudzy utwór muzyczny w ten sposób? Wszystko zależy tu od zgody autora. Najczęściej muzykę można pozyskać poprzez zawarcie z jej autorem umowy licencyjnej. W takiej umowie powinny pojawić się elementy takie jak: oznaczenie wynagrodzenia dla autora muzyki (bądź postanowienie, w którym wskazujemy, że utwór udostępniany jest nieodpłatnie), czas, na który umowa zostaje zawarta oraz wskazanie pól eksploatacji, na jakich utwór zostanie wykorzystany.

 

Istnieje też inna możliwość. Twórca gry może zwrócić się do organizacji zbiorowego zarządzania, w której zrzeszony jest autor muzyki, która ma zostać wykorzystana. Czym jest organizacja zbiorowego zarządzania? Jest to rodzaj stowarzyszenia zrzeszającego twórców, artystów wykonawców, producentów lub organizacje radiowe i telewizyjne, których statutowym zadaniem jest zbiorowe zarządzanie i ochrona powierzonych im praw autorskich lub praw pokrewnych. Przykładowo: ZAiKS jest organizacją zbiorowego zarządzania prawami autorskimi. Takie organizacje zapewniają twórcom wynagrodzenie za wykorzystanie ich pracy – między innymi, w imieniu twórcy udzielają zgody na korzystanie z jego utworu, co najczęściej odbywa się poprzez udzielenie licencji na korzystanie z danego utworu muzycznego. Takie organizacje prowadzą bazy nazwisk zrzeszonych w nich autorów. Jeżeli nazwisko kompozytora muzyki, współpracą z którym jesteśmy zainteresowani widnieje w takiej bazie, w sprawie tej współpracy możemy zwracać się bezpośrednio do OZZ. Organizacja zajmie się wszelkimi formalnościami: przygotuje niezbędne umowy i inne dokumenty, będzie też reprezentować autora muzyki podczas całego okresu naszej współpracy z nim. Taka forma na pewno jest wygodniejsza dla twórcy gry, skoro to OZZ zadba o przebieg zawarcia porozumienia. Niemniej jednak twórca gry nie będzie miał wtedy z reguły możliwości negocjowania stawki wynagrodzenia.

Wykorzystanie istniejącej już muzyki 

Istnieje szereg możliwości legalnego wykorzystania muzyki w grze. Na szczęście zawieranie porozumień z twórcami muzyki czy ścieżek dźwiękowych jest stosunkowo łatwym procesem, dzięki któremu obie strony odnoszą korzyść.